|
Galileo
Galilei |
|
Babası
profesyönel bir müzisyen olan Galileo İtalyanın eğik
kulesi ile ünlü Pisa kentinde dünyaya geldi.Rönesansın son döneminde
yaşayan galileo Descartes,Kepler,Shakespeare ve Francis Bacon gibi
ünlülerle çağdaştı.İlme katkısı ise
matematik, fizik ve astronomi alanlarında olmuştur.Aynı
zamanda sanata karşı da bir yatkınlığı
vardı;ut ve org çalmanın yanında güzel resim tablolarıyla
dikkati çekiyordu. Galileo
öğrenimine bir manastırda başladı. Daha küçük yaşta
iken kendine
çeşitli oyuncaklar yaparak
üstün yeteneklerini göstermiştir.O
dönemde Pisa kenti iyi bir öğrenim merkeziydi.Bu durum onun
yeteneklerinin gelişmesinde etkin rol oynamıştır.Babasının
da yönlendirmesiyle öğrenimine tıp fakültesine başlar.Fakat
hekimlikten daha çok ilgisini fizik, matematik çekmektedir.Bu arada
dinlediği bir konferans üzerine geometriye büyük bir ilgi
duymaya başlar ve önce kapı aralıklarından izlediği
matematik derslerinin daha sonra ateşli takipçisi olur.Ne var ki
ailesinin geçim sıkıntısı yüzünden üniversiteden
ayrılmak zorunda kalır, özel derslerle geçimini sağlamaya
çalışır.Çok geçmeden bazı buluşları
sayesinde adını ilim meclislerinde
duyurur ,bunun üzerine ayrıldığı Üniversite
kendisini matematik okutmanı olarak çağırır. Pisa
üniversitesinden korkusuzca ifade ettiği düşünceleri dolayısıyla
ayrılmak zorunda kalır ve 1592
yılında Padua üniversitesinde matematik pröfesörü
olarak göreve başlar.Burada Euclid geometrisi ve astronomi
derslerine girer. Galileonun
bilime başlıca katkıları şöyle özetlenebilir; Fizikte
devinime ilişkin;Daha önce devinim içinde olan bir nesnenin kendi
haline bırakıldığında duracağı sanılıyordu.Galileo
ise bu sanıya ters düşen bir düşünce ortaya
koydu;devinen bir nesne dış etkenlerden serbest kaldığında
devinimini tek düze bir hızla sürdürür.Nesnelerin deviniminde dış
güçlerin etkisinin hızda değil ivmede kendini gösterdiğini
ifade eder.Bu olay Galileoya serbest düşmeye ilişkin
deneylerini açıklama olanağı sağlar;O zamana kadar
bilinen, cisimlerin yere düşme hızlarının ağırlıklarıyla
orantılı olduğuydu.Yani aynı
yükseklikten yere bırakılan 2kg. ve 1kg. ağırlığındaki
iki cisimden birincisi yere ikincisinin yarısı kadar zaman
diliminde ulaşmasıydı.Galileo yere düşen cisimlerin
düşme hızlarının ağırlıklarıyla
ilşkisi olmadığını ifade etmiştir. Fizik
ilmine bir başka katkısı ise mermilerin parabolik hareket
ettiğidir. Galileo'nun
astronomi bilimine de sayısız katkıları olmuştur.İlk
astronomik teleskop Galileo tarafından Venedik'te yapılmıştır(1609).(İlk
teleskobu 1600'lerde Lippershey adlı Hollandalı optisyen yaptı.)Sonuç
olarak teleskobu gökyüzünü incelemek için kullanan ilk bilim adamıdır.
Galileo teleskobuyla gökyüzünü inceleyerek o güne kadar bilinmeyen
bazı yıldızları keşfetti.Venüs'ün evrelerini
ve Güneş lekelerini ilk gözleyen kişidir.Galileo'nun en büyük
başarısı kuşkusuz Jüpiter'in dört uydusunu tespit
etmesidir.Bir diğeri de, Ayının hep sanıldığı
gibi pürüzsüz bir nesne değil , engebeli , dünyaya benzer bir
nesne oluşuydu. Galileo yaptığı
araştırmalar sonucunda Kopernik'in ve dostu Kepler'in Dünya'nın
evrenin merkezi olmadığı, Dünya'nın kendisinin ve Güneş'in
etrafında döndüğü görüşünü destekledi. Fakat
Galileo Kepler ve Kopernik'in teorilerini destekleyerek engizisyonun
tepkisini çekti.1616 da Engizisyon önüne çağrılan Galileo
istenildiği üzere Kopernik sisteminin ne sözlü ne de yazılı
olarak savunmayacağını ifade ederek bağışlanmasını
diler ve aldığı talimet üzere köşesine çekilerek
suskunluk içersine girer.Bu arada Dünyanın iki büyük sistemi
üzerine Diyalog adlı kitabının yazar.Kitapta bir
yandan güneş merkezli sistemin doğruluğu birtakım
ince tartışmalarla kanıtlanırken diğer taraftan
da resmi görüşle sinsice alay edilir .Kitap beklenenden fazla
ilgi görmüştür.Bu ilgi üzerine Engizisyon Galileoyu tekrar
çağırır tekrar tövbe ettirtir. 1637'de kör olunca
teleskoptan uzaklaşmak zorunda kalır.Son nefesine kadar
bilimsel çalışmalarına devam eder.Galileo bilime yaptığı
katkıların yanında koyu taassuba ve cehalete karşı
açtığı savaşla da ölümsüzleşmiştir.Kilise
işlediği ayıbın ezikliğinden bugün bile tam
kurtulmuş değildir. Otuz yıl once Brunoyu
yakarak cezalandıran Engizisyon Glileoya daha ılıman
bir ceza verir ve ev hapsine mahkum eder.Yaşlı bilgin hayatının
son döneminde iyice çökmüş bir vaziyette Floransada
hayata veda eder. |